როცა ბაზარში კიტრის ფასი 66%-ით იზრდება, ხოლო კივის — 60%-ით, ბუნებრივია წარმოიშობა კითხვები და ვარაუდები. ბევრი ჩვენგანი ეძებს მარტივ ახსნებს რთული ეკონომიკური პროცესებისთვის, რაც ხშირად განაპირობებს მითების გავრცელებას.
❌ მითი: ყველა საკვები პროდუქტი ერთნაირად ძვირდება
ბევრი ფიქრობს, რომ თუ ინფლაცია არსებობს, ყველა პროდუქტი ერთნაირად უნდა გაძვირდეს. ეს მისწრაფება მარტივი ლოგიკისკენ ბუნებრივია.
✅ რეალობა: საქართველოში 2024 წლის აგვისტოში საერთო ინფლაცია -0.1% იყო, მაგრამ კონკრეტული პროდუქტები — კიტრი (66%), კივი (60%), ნიორი (45.5%) — განსხვავებულად გაძვირდა. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ჯანსაღი კვების შემადგენელი ყოველი პროდუქტის ფასი ინდივიდუალური ფაქტორებითაა განპირობებული.
❌ მითი: ფასების ზრდა მხოლოდ იმპორტის გამო ხდება
საზოგადოებაში გავრცელებულია აზრი, რომ ყველა გაძვირება იმპორტირებული პროდუქტების ფასების ზრდას უკავშირდება. ეს განსაკუთრებით ეხება ეგზოტიკური ხილის — კივის შემთხვევას.
✅ რეალობა: მიუხედავად იმისა, რომ იმპორტი ფასებზე გავლენას ახდენს, ადგილობრივი პროდუქტებიც — კიტრი, ბადრიჯანი (22.3%), პომიდორი (18.8%) — მნიშვნელოვნად გაძვირდა. ეს მიუთითებს სეზონური ფაქტორებისა და ადგილობრივი წარმოების პირობების მნიშვნელობაზე ჯანსაღი საკვების ხელმისაწვდომობაში.
❌ მითი: ვიტამინებით მდიდარი პროდუქტები განზრახ ძვირდება
ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო პროდუქტების — ვაშლი (19%), ლიმონი (18.4%) — გაძვირება განზრახაა. ამგვარი კონსპირაციული თეორიები ხშირად ვითარდება ეკონომიკური სტრესის პერიოდებში.
✅ რეალობა: ვიტამინებითა და მინერალებით მდიდარი პროდუქტების ფასების ზრდა ობიექტური მიზეზებით აიხსნება — ამინდის პირობები, მოსავლიანობა, ტრანსპორტირების ხარჯები. ვიტამინების მნიშვნელობა არ იცვლება ფასების მიუხედავად.
❌ მითი: ყველა მძიმე სასოფლო-სამეურნეო კულტურა ერთნაირად ძვირდება
ხშირად ფიქრობენ, რომ ისეთი კულტურები, რომელთა გაშენებაც მსგავს რესურსებს მოითხოვს, ერთნაირად უნდა გაძვირდეს. მაგალითად, ყველა ბოსტნეული ან ყველა მარცვლეული.
✅ რეალობა: ბრინჯის ფასი 18.9%-ით გაიზარდა, მაგრამ სხვა მარცვლეულის შესახებ მონაცემები განსხვავებულია. ეს იმას ნიშნავს, რომ თითოეული პროდუქტის ბაზარი ინდივიდუალურია და ქართული სამზარეულოს ტრადიციული ინგრედიენტების ფასები სხვადასხვაგვარად იცვლება.
❌ მითი: ჭარხლის გაძვირება (25%) მხოლოდ საკვების ღირებულებაზე აისახება
ბევრი არ აფასებს იმას, რომ ჭარხალი არამარტო პირდაპირ საკვებად, არამედ ქართული ღვინის წარმოებისთვისაც გამოიყენება. ამიტომ მისი ფასის ზრდა კომპლექსურ ზეგავლენას ახდენს.
✅ რეალობა: ჭარხლის ფასების ზრდა პირდაპირ გავლენას ახდენს ღვინის ექსპორტის ხარჯებზე და ქართული ღვინის კონკურენტუნარიანობაზე საერთაშორისო ბაზარზე.
❌ მითი: ფასების ზრდა პანიკის მიზეზი უნდა იყოს
საზოგადოებაში ხშირად წარმოიშობა განწყობა, რომ ყოველი ფასის ზრდა კატასტროფულია. ეს განსაკუთრებით ეხება 3.7 მილიონიანი მოსახლეობის ქვეყანას, სადაც ყოველი ლარი მნიშვნელოვანია.
✅ რეალობა: მიუხედავად ცალკეული პროდუქტების მნიშვნელოვანი გაძვირებისა, საერთო ინფლაციის დონე 1%-ია, რაც შედარებით სტაბილურ ეკონომიკურ გარემოზე მიუთითებს.
მთავარი დასკვნები:
- პროდუქტების ფასები ინდივიდუალურად იცვლება და არა ერთიანი ტენდენციით
- როგორც იმპორტული, ისე ადგილობრივი პროდუქტები მერყეობს ბაზარზე
- ჯანსაღი კვების შენარჩუნება შესაძლებელია ფასების ცვალებადობის მიუხედავად
ეკონომიკური ცვლილებები ბუნებრივია ყოველ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოშიც. მთავარია, ვიცოდეთ ნამდვილი ინფორმაცია და არ მივყვეთ მითებს. ფასების მერყეობა ყოველთვის იყო და იქნება ბაზრის ბუნებრივი ნაწილი.
ჯანსაღი კვების პრინციპების დაცვა შესაძლებელია ნებისმიერ ეკონომიკურ პირობებში, მნიშვნელოვანია სწორი ინფორმაციის ქონა და გონივრული გადაწყვეტილებების მიღება.
