საუზმე დღის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი კვებაა, განსაკუთრებით ბავშვებისთვის. კვლევები ადასტურებს, რომ საუზმის გამოტოვება უარყოფითად მოქმედებს ბავშვის კოგნიტიურ უნარებზე, აკადემიურ მოსწრებასა და ფსიქო-სოციალურ განვითარებაზე.
თუ თქვენი შვილი ხშირად ტოვებს საუზმეს, შესაძლოა ჩამოუყალიბდეს არაჯანსაღი კვებითი ჩვევები, რაც მომავალში ზრდის სიმსუქნისა და სხვადასხვა ჯანმრთელობის პრობლემის რისკს. ჯანსაღი კვების პრინციპები ბავშვებს თავიდანვე უნდა შევუნერგოთ.
1. მარცვლოვანი პროდუქტები – ენერგიის წყარო
საუზმეში აუცილებლად უნდა შედიოდეს ერთი მარცვლოვანი პროდუქტი – პური, ორცხობილა ან მარცვლეულის ფანტელები. ეს პროდუქტები ბავშვს მთელი დღის განმავლობაში ენერგიას აძლევს და ხანგრძლივ დანაყრებას უზრუნველყოფს.
2. რძის ნაწარმი – კალციუმის წყარო
ყოველდღე, საუზმეზე, ბავშვს უნდა მივაწოდოთ რძის ნაწარმი – რძე, ყველი ან იოგურტი. 2 წლის ზემოთ ბავშვებისთვის მნიშვნელოვანია, რომ რძის ნაწარმით მიიღონ საკმარისი კალციუმი ძვლებისა და კბილების ჯანმრთელობისთვის.
3. ბუნებრივი ხილი – ვიტამინების წყარო
უმი ხილი, ხილის პიურე ან 100%-იანი ბუნებრივი წვენი აუცილებელია ბავშვის საუზმეში. ქართულ ოჯახებში ხშირად იყენებენ სეზონურ ხილს – ვაშლს, მსხალს, მარწყვს ან ყურძენს.
4. სასმელი – წყალი და ბუნებრივი წვენები
სკოლამდელი ასაკის ბავშვებისთვის საუზმეზე ჩაის მიცემა რეკომენდებული არ არის. უმჯობესია წყალი, უშაქრო ხილის წვენი ან დაბალი ცხიმიანობის რძე.
5. ცხიმოვანი კომპონენტი – ზომიერად, მაგრამ აუცილებელი
საუზმეს შეიძლება დაემატოს ერთი ცხიმის შემცველი პროდუქტი – კარაქი პურზე ან მარგარინი. ზომიერი რაოდენობის ჯანსაღი ცხიმები ხელს უწყობს ვიტამინების უკეთ შეწოვას.
6. ცილოვანი დამატება – კვერცხი და ხორცი
საუზმეში სასურველია ცილოვანი კომპონენტის დამატება – მოხარშული კვერცხი, ქათმის ან საქონლის ხორცი. სპეციალისტების რჩევით, ცილა ხელს უწყობს ბავშვის ზრდასა და კუნთების განვითარებას.
7. ტკბილი დანამატები – ზომიერად
შეიძლება დავამატოთ ერთი ტკბილი კომპონენტი – ბუნებრივი თაფლი ან დაბალი შაქრის შემცველი ჯემი. მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვები არ მიეჩვიონ ზედმეტად ტკბილ გემოს.
8. რისი თავიდან აცილებაა საჭირო
არ არის რეკომენდებული მაღალი ცხიმის შემცველი კონდიტერული ნაწარმის რეგულარული მიცემა. შოკოლადიანი ფანტელები, კრემით შევსებული ნამცხვრები ან კრუასანები უმჯობესია მივცეთ იშვიათად და ზომიერად.
ძირითადი რჩევები
- ბავშვები უნდა იკვებებოდნენ ოჯახთან ერთად
- ჩართეთ ბავშვები საკვების მომზადების პროცესში
- კვების რეჟიმი იყოს რეგულარული და თანმიმდევრული
- საუზმე იყოს მრავალფეროვანი და დაბალანსებული
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი ხნით უზრუნველყოფს ჯანსაღი საუზმე ბავშვს ენერგიით?
სწორად შედგენილი საუზმე ბავშვს 3-4 საათის განმავლობაში უნარჩუნებს დანაყრების შეგრძნებას და ენერგიას.
შეიძლება თუ არა ბავშვმა განმეორებით მიიღოს საუზმე?
თუ ბავშვმა საუზმე სრულად არ მიირთვა, კვების რჩევების მიხედვით შესაძლებელია 1-2 საათის შემდეგ დარჩენილი საკვების შეთავაზება.
გაეცანით სასურსათო ბაზრის სიახლეებს, რათა იცოდეთ, რა ახალი და ხარისხიანი პროდუქტებია ხელმისაწვდომი ქართულ ბაზარზე. სწორი კვების ჩვევა ბავშვობიდანვე უნდა ჩამოვუყალიბოთ შვილებს.
