რატომ უნდა წაიკითხოთ მარილის შემადგენლობა – რას ნიშნავს E535 და E536 შეფუთვაზე?
მარილი ყოველდღიური მოხმარების ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პროდუქტია, თუმცა მისი შეძენისას ბევრი მომხმარებელი მხოლოდ ფასსა და ბრენდს აქცევს ყურადღებას. არადა, როგორც საკვები დანამატების შესახებ მასალებიდან ჩანს, ზოგჯერ ყველაზე მარტივი პროდუქტიც კი დამატებით ინგრედიენტებს შეიცავს, ამიტომ შეფუთვაზე დატანილი ინფორმაციის წაკითხვა ნამდვილად ღირს.
ბევრს ახსოვს, რომ წლების წინ მარილი განსხვავებული გარეგნობის იყო — მას ხშირად ჰქონდა ოდნავ ნაცრისფერი შეფერილობა, შედარებით მსხვილი კრისტალები და დროთა განმავლობაში მყარ მასადაც კი იქცეოდა. თანამედროვე პროდუქცია კი, როგორც წესი, თოვლივით თეთრია და თავისუფლად იყრება. სწორედ ამ განსხვავებამ გააჩინა კითხვა — რა განაპირობებს ასეთ ცვლილებას?
როგორი უნდა იყოს მარილი?
წარსულში წარმოებული მარილი, განსაკუთრებით 15–20 წლის წინ, ხშირად ბუნებრივ იერს ინარჩუნებდა. მისი ფერი ყოველთვის იდეალურად თეთრი არ იყო, ხოლო ტენიანობის გამო კრისტალები ერთმანეთს ეწებებოდა. ეს ყოველდღიურ გამოყენებაში გარკვეულ დისკომფორტს ქმნიდა, თუმცა ბევრისთვის ჩვეულებრივი მოვლენა იყო.
დღეს მაღაზიებში წარმოდგენილი მარილის უმეტესობა ერთგვაროვანი, ფხვიერი და სუფთა თეთრი ფერისაა. ასეთი შედეგის მიღწევაში, რიგ შემთხვევებში, სხვადასხვა ტექნოლოგიური დანამატი გამოიყენება. თუ გაინტერესებთ, როგორ იკითხება პროდუქტის ეტიკეტი, შეგიძლიათ გაეცნოთ პროდუქტის ეტიკეტების შესახებ მასალებს.
რას ნიშნავს E535?
ზოგიერთი მწარმოებლის შეფუთვაზე ნატრიუმის ქლორიდთან ერთად მითითებულია საკვები დანამატი E535.
E535 არის ნატრიუმის ფეროციანიდი, რომელიც ანტიშეკვრადი (სტაბილიზატორი) დანამატების ჯგუფს მიეკუთვნება. მისი დანიშნულებაა მარილის კრისტალების ერთმანეთთან შეწებების თავიდან აცილება, რათა პროდუქტი ფხვიერი დარჩეს და არ გამუქდეს.
ხშირად მომხმარებლებს აშფოთებთ ის ფაქტი, რომ ნივთიერების სახელწოდებაში სიტყვა „ციანიდი“ გვხვდება. თუმცა მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ეს ქიმიური ნაერთი თავისუფალი ციანიდისგან განსხვავებული ფორმით არსებობს და საკვებში მისი გამოყენება მკაცრად რეგულირდება. [1][2]
რას ნიშნავს E536?
მარილში შეიძლება შეგხვდეთ E536-იც.
ეს არის კალიუმის ფეროციანიდი, რომელიც ასევე გამოიყენება ანტიშეკვრად დანამატად. მისი მთავარი ფუნქციაა მარილის ფხვიერი სტრუქტურის შენარჩუნება, რათა პროდუქტი შეფუთვაშივე არ გამაგრდეს.
ზოგიერთ წყაროში აღნიშნულია, რომ დიდი რაოდენობითა და განსაკუთრებულ პირობებში ფეროციანიდურ ნაერთებს შესაძლოა არასასურველი ზემოქმედება ჰქონდეთ, თუმცა საკვებში მათი გამოყენება მკაცრად განსაზღვრული ნორმების ფარგლებში ხდება. [2][3]
რამდენად უსაფრთხოა ასეთი დანამატები?
E535 და E536 ევროკავშირში და მრავალ სხვა ქვეყანაში ნებადართული საკვები დანამატებია. მათი გამოყენება რეგულირდება შესაბამისი სტანდარტებით და დასაშვებია მხოლოდ მცირე რაოდენობით.
არსებული სამეცნიერო მონაცემების მიხედვით, საკვებში დაშვებული დოზებით გამოყენებული ნატრიუმისა და კალიუმის ფეროციანიდები ადამიანის ორგანიზმში მნიშვნელოვან რაოდენობით არ შეიწოვება და ჩვეულებრივ გამოიყოფა. სწორედ ამიტომ საერთაშორისო მარეგულირებელი ორგანოები მათ ნებადართულ დანამატებად მიიჩნევენ. [2][3][4]
ამასთან, მომხმარებელს ყოველთვის აქვს არჩევანის უფლება. თუ გსურთ რაც შეიძლება მოკლე შემადგენლობის მქონე პროდუქტის შეძენა, შეგიძლიათ შეარჩიოთ მარილი, რომლის ეტიკეტზეც მხოლოდ ნატრიუმის ქლორიდია მითითებული. მსგავსი გადაწყვეტილების მიღებაში დაგეხმარებათ საკვები პროდუქტების კატეგორიაში გამოქვეყნებული მასალებიც.
რატომ ღირს შეფუთვის წაკითხვა?
დღეს საკვები პროდუქტების მრავალფეროვნებასთან ერთად იზრდება დამატებითი ინგრედიენტებისა და ტექნოლოგიური დანამატების გამოყენებაც. ამიტომ სასურველია, ყურადღება მიაქციოთ არა მხოლოდ ნახევარფაბრიკატების, ტკბილეულის ან ძეხვეულის, არამედ ისეთი მარტივი პროდუქტების შემადგენლობასაც, როგორიცაა მარილი, წყალი და სხვა ყოველდღიური მოხმარების პროდუქცია.
შეფუთვაზე მითითებული ინფორმაცია საშუალებას გაძლევთ უკეთ გაიგოთ, რას ყიდულობთ და გააკეთოთ ინფორმირებული არჩევანი. დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ საკვების უსაფრთხოების თემატურ სტატიებს და მარილის შესახებ სხვა პუბლიკაციებს.
შეჯამება
მარილის შეფუთვაზე არსებული ნიშნულები ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ პროდუქტი სახიფათოა. E535 და E536 გამოიყენება ტექნოლოგიური მიზნებისთვის — რათა მარილი ფხვიერი დარჩეს და არ შეიკრას. მიუხედავად იმისა, რომ ეს დანამატები ნებადართულია და მათი გამოყენება რეგულირდება, ინფორმირებული მომხმარებლისთვის ეტიკეტის წაკითხვა მაინც კარგი პრაქტიკაა. რაც უფრო კარგად იცით პროდუქტის შემადგენლობა, მით უფრო გაცნობიერებულ არჩევანს გააკეთებთ.
წყაროები
Codex Alimentarius Commission. General Standard for Food Additives (GSFA). Rome: FAO/WHO.
European Food Safety Authority (EFSA). Re-evaluation of sodium ferrocyanide (E535), potassium ferrocyanide (E536) and calcium ferrocyanide (E538) as food additives.
European Commission. Food additives database. Brussels: European Commission.
Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA). Compendium of Food Additive Specifications. Geneva: World Health Organization.
