კვების ობიექტების სახელმწიფო კონტროლი 2024 წელს — სურსათის ეროვნული სააგენტოს ანგარიშის მთავარი მონაცემები
საქართველოში კვების ობიექტების უსაფრთხოების კონტროლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა მომხმარებელთა ჯანმრთელობის დაცვისა და საკვების ხარისხის უზრუნველყოფის თვალსაზრისით. ამ პროცესში ცენტრალურ როლს ასრულებს სურსათის ეროვნული სააგენტო, რომელიც რეგულარულად ატარებს სახელმწიფო კონტროლს სასურსათო და კვების სექტორში მოქმედ ბიზნესოპერატორებზე.
2024 წლის ანგარიშის მიხედვით, გასული წლის განმავლობაში სააგენტომ კვების ობიექტებში ათიათასობით შემოწმება განახორციელა. კონტროლის ღონისძიებები მოიცავდა როგორც გეგმურ და არაგეგმურ ინსპექტირებებს, ისე დოკუმენტურ შემოწმებებსა და ლაბორატორიულ კვლევებს. აღნიშნული მონაცემები ნათლად აჩვენებს, რომ საკვების უსაფრთხოება საქართველოში სისტემური ზედამხედველობის ქვეშ იმყოფება.
სახელმწიფო კონტროლის საერთო მაჩვენებლები
სურსათის ეროვნული სააგენტოს 2024 წლის ანგარიშის თანახმად, კვების ობიექტებში მთლიანობაში 36 985 სახელმწიფო კონტროლი განხორციელდა. ეს პროცესი მოიცავდა რამდენიმე სხვადასხვა ტიპის შემოწმებას, რომლებიც მიზნად ისახავს კვების ბიზნესის შესაბამისობას ჰიგიენურ და უსაფრთხოების მოთხოვნებთან.
სტატისტიკის მიხედვით, განხორციელდა:
18 422 ინსპექტირება, მათ შორის:
8 681 გეგმური ინსპექტირება
1 189 არაგეგმური ინსპექტირება
274 ინსპექტირება აღიარების მინიჭების მიზნით
8 278 გადამოწმება
გარდა უშუალო ინსპექტირების პროცესისა, განხორციელდა:
11 287 დოკუმენტური შემოწმება, რომლის ფარგლებშიც შეფასდა ბიზნესოპერატორების მიერ წარმოებული დოკუმენტაცია და უსაფრთხოების პროცედურები.
მონიტორინგის პროგრამის ფარგლებში გამოკვლეული იქნა 6 174 ნიმუში, მათ შორის სხვადასხვა დასახელების სურსათი და სასმელი წყალი.
აღნიშნული კვლევები მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ისეთი საკითხების შეფასებაში, როგორიცაა სურსათის უსაფრთხოება, პროდუქტის ხარისხი და ჰიგიენური ნორმების დაცვა კვების ობიექტებში.
დარღვევების სტატისტიკა
სააგენტოს ანგარიშის მიხედვით, ჩატარებული შემოწმებების შედეგად გამოვლენილი დარღვევების მაჩვენებელმა 9.5% შეადგინა. ეს ნიშნავს, რომ შემოწმებული ობიექტების ნაწილში დაფიქსირდა სხვადასხვა ტიპის შეუსაბამობა მოქმედ ჰიგიენურ ან ტექნიკურ მოთხოვნებთან.
2024 წელს:
ზედამხედველობა განხორციელდა 872 ბიზნესოპერატორთან
HACCP სისტემის აუდიტი ჩატარდა 231 ბიზნესოპერატორთან, მათ შორის მითითებების შესრულების მდგომარეობის გადამოწმებით
მთლიანობაში გამოვლინდა 3 241 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა
HACCP-ის სისტემა წარმოადგენს საკვების უსაფრთხოების მართვის ერთ-ერთ საერთაშორისო მეთოდს, რომელიც გულისხმობს საფრთხეების ანალიზსა და კრიტიკული კონტროლის წერტილების განსაზღვრას. სწორედ ამიტომ მისი აუდიტი წარმოადგენს კვების სექტორში კონტროლის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ინსტრუმენტს. დამატებითი ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ თემაზე HACCP სისტემის დანერგვა კვების სექტორში.
შემოწმებები თბილისში და გამოვლენილი კრიტიკული შეუსაბამობები
2024 წელს თბილისში ჩატარებული სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში რამდენიმე კვებისა და სასურსათო ობიექტში გამოვლინდა კრიტიკული შეუსაბამობა, რაც ძირითადად უკავშირდებოდა ჰიგიენური წესების დარღვევას, სანიტარული პროცედურების შეუსრულებლობას ან პროდუქტის უსაფრთხოების მოთხოვნების უგულებელყოფას.
შემოწმების შედეგად დარღვევები დაფიქსირდა შემდეგ ობიექტებში:
შპს „პექფუდი +“ — არ ტარდება სათანადო რეცხვა, დეზინფექცია, დეზინსექცია და დერატიზაცია
შპს „ხინკალო 2020“ — ინვენტარი კოროზირებულია
შპს „პური ჩვენი არსობისა“ — არ ტარდება სათანადო რეცხვა, დეზინფექცია, დეზინსექცია და დერატიზაცია
შპს „თავთავი 2018“ — არ ტარდება სათანადო რეცხვა, დეზინფექცია, დეზინსექცია და დერატიზაცია
საკონდიტრო ნაწარმისა და ნამცხვრების წარმოება „ი/მ“ — არ ტარდება სათანადო რეცხვა და დეზინფექცია; ინვენტარი კოროზირებულია
შპს „თბილისის რძის ქარხანა“ — დარღვეულია ჰიგიენური ნორმები; წარმოიქმნება კონდენსატი
შპს „სრი ბალაჯი ენთერფრაისის“ — არ ტარდება სათანადო რეცხვა, დეზინფექცია, დეზინსექცია და დერატიზაცია; წარმოიქმნება კონდენსატი
შპს „ილევენ“ — არ ტარდება სათანადო რეცხვა და დეზინფექცია; წარმოიქმნება კონდენსატი
შპს „მიაო ჯია“ — წარმოიქმნება კონდენსატი
შპს „მადლიანი 2024“ — არ ტარდება სათანადო რეცხვა, დეზინფექცია, დეზინსექცია და დერატიზაცია
შპს „მით შოპ“ — აღმოჩენილია ხორცი ჯანმრთელობის ნიშანდების გარეშე
„კალაური“ — აღმოჩენილია ხორცი ჯანმრთელობის ნიშანდების გარეშე
მსგავსი შემთხვევები განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს, რადგან საკვების წარმოებისა და რეალიზაციის პროცესში ჰიგიენური მოთხოვნების დარღვევა პირდაპირ უკავშირდება მომხმარებლის უსაფრთხოებას. სწორედ ამიტომ სააგენტო რეგულარულად ახორციელებს როგორც ინსპექტირებას, ისე ლაბორატორიულ კვლევებს. თემასთან დაკავშირებულ ინფორმაციას შეგიძლიათ გაეცნოთ ასევე სტატიაში კვების ობიექტების შემოწმების პროცედურები საქართველოში.
რატომ არის მნიშვნელოვანი რეგულარული კონტროლი
კვების ობიექტებში სახელმწიფო ზედამხედველობა წარმოადგენს ერთ-ერთ ძირითად მექანიზმს, რომელიც უზრუნველყოფს სურსათის წარმოებისა და რეალიზაციის პროცესის შესაბამისობას მოქმედ რეგულაციებთან. ინსპექტირების შედეგები ხშირად გამოიყენება არა მხოლოდ სამართლებრივი რეაგირებისათვის, არამედ სისტემური პრობლემების გამოვლენისა და პრევენციისთვის.
ამავე კონტექსტში მნიშვნელოვანია ისეთი თემების გაცნობაც, როგორიცაა კვების ჰიგიენის წესები, რომლებიც განსაზღვრავს სანიტარულ მოთხოვნებს კვების ობიექტებში.
შეჯამება
სურსათის ეროვნული სააგენტოს 2024 წლის ანგარიში აჩვენებს, რომ საქართველოში კვების ობიექტებზე სახელმწიფო კონტროლი აქტიურად მიმდინარეობს და მოიცავს როგორც ინსპექტირებას, ისე ლაბორატორიულ კვლევებსა და დოკუმენტურ შემოწმებებს.
წლის განმავლობაში ჩატარებული ათიათასობით კონტროლის მიუხედავად, გამოვლენილი დარღვევების მაჩვენებელი 9.5 პროცენტს შეადგენს, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ რეგულარული მონიტორინგი კვლავ აუცილებელია კვების სექტორის სტანდარტების უზრუნველსაყოფად.
საკვების უსაფრთხოების თემაზე დამატებითი მასალები შეგიძლიათ იხილოთ ასევე საკვების უსაფრთხოების შესახებ სტატიების განყოფილებაში.
წყაროები
World Health Organization. Food Safety Manual. Geneva: WHO; 2022.
Food and Agriculture Organization. Food Hygiene Basic Texts. Rome: FAO; 2020.
Motarjemi Y, Lelieveld H. Food Safety Management: A Practical Guide for the Food Industry. Academic Press; 2014.
National Academies of Sciences. Ensuring Safe Food: From Production to Consumption. Washington DC; 2010.
