რესტორნის ისტორია საფრანგეთის, მისი დაბადების ადგილის ისტორიასთან არის დაკავშირებული.
სიტყვა რესტორანი, როგორც დღეს გვესმის, ფრანგულმა აკადემიამ მიიღო – ორგანო, რომელიც ფრანგული ენის ოფიციალურ გამოყენებას 1835 წლიდან მართავს. მანამდე სიტყვა „რესტორანი“ ასევე სახელწოდებით „ბუიონის რესტორანი“ იყო ხორცის, ხახვის, მწვანილისა და ბოსტნეულისგან შემდგარი კერძი. სამკურნალო და საჭმლის მომნელებელი თვისებების მქონე ბულიონი, რომლის მიზანი ხალხის ძალების აღდგენა იყო. ამრიგად, ტერმინს ,,რესტორანი” თავდაპირველად სამედიცინო კონოტაცია ჰქონდა და იმ ადგილებს, სადაც ეს სამკურნალო ბულიონი იყიდებოდა 1760-იან წლებში, ასევე “ჯანმრთელობის სახლებს” უწოდებდნენ.
პირველი რესტორანი
პირველი რესტორანი, როგორიც ვიცით, პარიზში 1765 წელს Rue des Poulies-ზე გაიხსნა, დღეს Rue du Louvre-ზე. მაღაზიის წინა მხარეს არის ამოტვიფრული ბიბლიიდან ლათინური ფრაზა:
“Venite ad me omnes qui stomacho laboratis, et ego vos restaurabo.”
ეს ითარგმნება როგორც: „მოდით ჩემთან, ვისაც მუცელი გტკივათ და მე გამოგივლით“.
მფლობელის სახელი იყო მატურინ როზე დე შანტუა. სხვა ნაწერებში მოხსენიებულია, როგორც მისტერ ბულანჯერი. დაწესებულება ყიდდა “რესტორნულ” კერძებს, როგორიცაა ფრინველის ხორცი, კვერცხი, კარაქიანი მაკარონი და სემოლინის ნამცხვრები, რომელთა ღია ფერს, როგორც ამბობენ, ჯანმრთელობისთვის სარგებელკ ჰქონდა. მისტერ ბულანჯერმა პირველად კულინარიული წარმატება მოიპოვა თავისი საფირმო კერძის ფრინველის ქათმის სოუსით, რომელიც ცნობილი იყო მთელ პარიზში.
რევოლუციამდელ საფრანგეთში, სახლის გარეთ ჭამისთვის ერთადერთი ადგილი ტავერნა ან სასტუმრო იყო. მაგრამ ეს ადგილები სთავაზობდნენ მხოლოდ მაგიდებს d’hôtes (სტუმრების მაგიდებს) ერთი კერძით, წინასწარ არ დაფიქსირებულ ფასად, სადაც ხალხი მხოლოდ ფიქსირებულ დროს მოდიოდა. ხარისხი ყოველთვის არ იყო კარგი – ადამიანები, რომლებიც ამ ადგილებში მიდიოდნენ, ამას აკეთებდნენ მხოლოდ საჭმლისთვის და არა კერძის გემოს დასაგემოვნებლად.
კვების ამ ახალმა გზამ დიდი წარმატებას მიაღწია, რესტორნის ეს სტილი გავრცელდა და განვითარდა. ჭამის სიამოვნების ცნება გაბატონებული გახდა, გასტრონომია განვითარდა და გარკვეულწილად უფრო დემოკრატიულიც გახდა. მანამდე საფრანგეთში ერთადერთი ხალხი, ვინც ძალიან კარგად იკვებობოდა, იყო ვერსალის სასამართლოს წევრები და სხვა დიდგვაროვნები, რომლებსაც საკუთარი პირადი მზარეულები ჰყავდათ.
#drpkhakadze #gochadze #shenisupra
