სწრაფი საუზმე სახლის ყველით — მარტივი რეცეპტი დატვირთული დილისთვის
დილით ყოველთვის არ გვრჩება საკმარისი დრო სრულფასოვანი საუზმის მოსამზადებლად. ზოგჯერ რამდენიმე წუთიც კი გადამწყვეტია და კვერცხის შეწვაზე ან უფრო რთული კერძის მომზადებაზე ფიქრიც არ გვინდა. ასეთ დროს მარტივი, წინასწარ მომზადებული პროდუქტები განსაკუთრებით მოსახერხებელია.
საუზმისთვის ერთ-ერთი პრაქტიკული ვარიანტია შავი პურის, სახლის ყველის, მწვანილისა და ძირას კომბინაცია. მისი მომზადება სწრაფად შეიძლება, ხოლო თუ სახლში ჭამას ვერ ასწრებთ, მომზადებული სენდვიჩის თან წაღებაც მარტივია. მსგავსი მარტივი იდეები შეგიძლიათ იხილოთ სწრაფი საუზმის რეცეპტების კრებულშიც.
ამ რეცეპტის მთავარი ნაწილი სახლის პირობებში ყველის მომზადებაა. თავად ყველის დამზადებას რამდენიმე საათი სჭირდება, თუმცა სამუშაოს დიდი ნაწილი წინასწარ სრულდება, ამიტომ მეორე დილით უკვე მზად გაქვთ პროდუქტი, რომელიც პურზე წასასმელად ან დასადებად შეგიძლიათ გამოიყენოთ.
როგორ მოვამზადოთ ყველი სახლის პირობებში
ეს არის მარტივი, სახლის პირობებში მოსამზადებელი ახალი ყველის ტიპის რეცეპტი. რძისა და კეფირის ნარევის გაცხელებისა და კვერცხის დამატების შემდეგ მასა იკვრება, ხოლო საცერში გადაწურვისას თხევადი ნაწილი — შრატი — ცალკე გამოიყოფა. რძის ცილების შეკავშირებისა და შრატის გამოყოფის პროცესი ყველის დამზადების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპია [1,2].
ინგრედიენტები
1 ლიტრი კეფირი
1 ლიტრი რძე
6 კვერცხი
4 ჩაის კოვზი მარილი
1/3 ჩაის კოვზი წითელი პილპილი
ძირა — გემოვნებით
1 კბილი ნიორი
ცოტაოდენი კამა
ცოტაოდენი ქინძი
ცოტაოდენი მწვანე ხახვი
მომზადების წესი
თავდაპირველად რძე და კეფირი ჩაასხით ქვაბში და დადგით საშუალო ცეცხლზე. გააცხელეთ ისე, რომ მასა კარგად გათბეს, თუმცა ადუღებამდე არ მიიყვანოთ. კეფირის შემცველი ნარევის გაცხელებისას სასურველია ტემპერატურა თანდათან გაიზარდოს და მასა ფრთხილად მოურიოთ, რათა შედედების პროცესი თანაბრად წარიმართოს [2].
სანამ რძისა და კეფირის ნარევი თბება, ცალკე ჭურჭელში ათქვიფეთ 6 კვერცხი მარილთან ერთად.
როდესაც რძიანი მასა კარგად გათბება, კვერცხის ნარევი ჩაასხით ქვაბში და საშუალო ცეცხლზე ფრთხილად ურიეთ. გააგრძელეთ შერევა მანამ, სანამ მასა არ აიკვრება და შრატი არ გამოიყოფა. სწორედ ამ დროს იწყება მყარი ნაწილისა და თხევადი შრატის გამიჯვნა [1].
გამორთეთ ცეცხლი და მიღებულ მასას დაახლოებით 2 წუთის განმავლობაში აცადეთ გაგრილება.
მოამზადეთ საცერი და ზედ მოათავსეთ ორ ფენად დაკეცილი მარლა. მიღებული მასა ფრთხილად ჩაასხით მარლაზე და აცადეთ სითხეს გადაწურვა.
ამ ეტაპზე დაამატეთ წვრილად დაჭრილი კამა, ქინძი და მწვანე ხახვი, დაჭყლეტილი ნიორი, წითელი პილპილი და ძირა. სანელებლებისა და მწვანილის რაოდენობა გემოვნების მიხედვით შეგიძლიათ განსაზღვროთ.
მასა კოვზით თანაბრად აურიეთ, შემდეგ მარლაში შეკარით და დატოვეთ, რომ შრატი სრულად გამოიწუროს. ყველის დამზადებისას გადაწურვა აუცილებელია, რადგან სწორედ ამ პროცესში გამოიყოფა შედედებული მასისგან ზედმეტი სითხე [1,3].
როდესაც ყველი მთლიანად დაიწურება, მარლა გახსენით და მიღებული ყველი ფრთხილად ამოიღეთ.
მზა ყველი მოათავსეთ მაცივარში და დატოვეთ მთელი ღამით. მეორე დილით ის უკვე მზად იქნება პურზე დასადებად.
როგორ მოვამზადოთ სწრაფი საუზმე ამ ყველით
მზა სახლის ყველი განსაკუთრებით მოსახერხებელია იმ დილებისთვის, როდესაც ხანგრძლივი მომზადებისთვის დრო არ გაქვთ. შეგიძლიათ აიღოთ შავი პურის ნაჭერი, დაადოთ მომზადებული ყველი, მოაყაროთ დამატებითი მწვანილი ან ძირა და საუზმე რამდენიმე წუთში მზად იქნება.
თუ სახლში ჭამას ვერ ასწრებთ, ასეთი სენდვიჩი შეგიძლიათ წინასწარ მოამზადოთ და თან წაიღოთ. შავი პურისა და ყველის კომბინაცია მარტივი საუზმის ერთ-ერთი ვარიანტია, ხოლო სხვადასხვა იდეისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ კვერცხით მომზადებულ საუზმებს და სწრაფ საუზმეს პომიდვრითა და მწვანილით.
სახლის ყველის მომზადებისას მნიშვნელოვანია სისუფთავის დაცვა და რძის პროდუქტების სწორად შენახვა. რძე და რძის პროდუქტები მალფუჭებადი საკვებია, ამიტომ მომზადებული ყველი აუცილებლად უნდა შეინახოთ მაცივარში [3,4]. რძის პროდუქტების შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ სტატიას რძისა და რძის პროდუქტების შესახებ.
რას მივაქციოთ ყურადღება მომზადებისას
ყველის მომზადებისას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რძისა და კეფირის ნარევის ზედმეტად არ ადუღება. მაღალი ტემპერატურისა და მჟავე გარემოს ერთობლიობამ შეიძლება ცილების უფრო ინტენსიური შედედება გამოიწვიოს, ამიტომ ნარევის გაცხელება და მორევა ფრთხილად უნდა შესრულდეს [2].
ასევე მნიშვნელოვანია, რომ გადაწურვის ეტაპი არ იჩქაროთ. რაც უფრო კარგად გამოიწურება შრატი, მით უფრო ადვილად მიიღებს ყველი შეკრულ ფორმას. შემდეგ კი მაცივარში ღამით დაყოვნებისას მასა უფრო მოსახერხებელი გახდება პურზე დასადებად.
თუ გსურთ, სახლის ყველის სხვა ვარიანტებიც შეგიძლიათ სცადოთ — მაგალითად, კეფირზე მომზადებული კერძები ყველითა და მწვანილით ან გაეცნოთ ყველის შენახვის პრაქტიკულ მეთოდებს.
საუზმე, რომელიც წინასწარ მზადდება
დილით ყოველთვის ვერ ვახერხებთ ხანგრძლივი მომზადების კერძის გაკეთებას და არც არის აუცილებელი, რომ საუზმისთვის რთული რეცეპტი ავირჩიოთ. ამ შემთხვევაში წინასწარ მომზადებული სახლის ყველი პრაქტიკული გამოსავალია: მისი მომზადება წინა დღეს შეიძლება, დილით კი მხოლოდ პურის ნაჭერი და რამდენიმე წუთი დაგჭირდებათ.
ასე რომ, თუ დილით დიდხანს ემზადებით და საუზმისთვის დრო თითქმის აღარ გრჩებათ, წინასწარ მომზადებული ყველი, შავი პური, მწვანილი და ძირა მარტივ და მოსახერხებელ კომბინაციას შექმნის. მსგავსი სწრაფი კერძების არჩევანი შეგიძლიათ საუზმის რეცეპტების კრებულშიც ნახოთ.
შეჯამება
სახლის პირობებში ყველის მომზადება ერთი შეხედვით ხანგრძლივ პროცესად ჩანს, თუმცა მისი ძირითადი სამუშაო ეტაპები მარტივია: რძისა და კეფირის გაცხელება, კვერცხის დამატება, მასის შედედება, შრატის გადაწურვა და საბოლოოდ მაცივარში დაყოვნება.
ყველის მომზადების შემდეგ დილის საუზმის აწყობას მხოლოდ რამდენიმე წუთი სჭირდება. შავი პური, სახლის ყველი, მწვანილი და ძირა კი მარტივი კომბინაციაა მათთვის, ვისაც დილით სწრაფად მომზადებადი საუზმე სურს.
წყაროები
McGee H. On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen. New York: Scribner; 2004.
McGee H. On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen. Milk proteins: coagulation by acid and enzymes. New York: Scribner; 2004.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. Milk processing [Internet]. Rome: FAO; [ციტირებულია 2026 აგვ 28].
Joint FAO/WHO Codex Alimentarius Commission. Milk and milk products. 2nd ed. Rome: FAO; 2011.
