ლავაშის შტრუდელი ვაშლით — მარტივი რეცეპტი ხრაშუნა ქერქით
შტრუდელი ცენტრალური ევროპის კულინარიული ტრადიციის ერთ-ერთი ცნობილი ნამცხვარია, რომელიც განსაკუთრებით მჭიდროდ არის დაკავშირებული ავსტრიულ სამზარეულოსთან. მისი მთავარი თავისებურება თხელი ცომისა და არომატული გულსართის კომბინაციაა. კლასიკური ვაშლის შტრუდელის შემთხვევაში ცომი ხელით იწელება და იმდენად თხელი უნდა გახდეს, რომ თითქმის გამჭვირვალე იყოს. სწორედ ასეთი ცომის მომზადება მოითხოვს დროსა და გარკვეულ გამოცდილებას.
თუ ვაშლის დესერტების მომზადება გიყვართ, შეგიძლიათ გაეცნოთ ვაშლის შესახებ მომზადებულ პრაქტიკულ გზამკვლევსაც, ხოლო სხვა მსგავსი იდეებისთვის გამოგადგებათ ვაშლით მომზადებული ნამცხვრის რეცეპტიც.
რატომ არის კლასიკური შტრუდელის ცომი განსაკუთრებული?
ტრადიციული შტრუდელის ცომის მომზადებისას მთავარი ამოცანა მისი მაქსიმალურად გათხელებაა. ავსტრიულ კულინარიულ ტრადიციაში ცომის იდეალურ სისქეს ხშირად აღწერენ შედარებით — ის იმდენად თხელი უნდა იყოს, რომ მის მიღმა გაზეთის წაკითხვა შეიძლებოდეს. ასეთი შედეგის მისაღებად ცომი იზილება, ისვენებს და შემდეგ ხელით იწელება.
შტრუდელის ისტორია მხოლოდ ავსტრიით არ შემოიფარგლება. მისი განვითარება ცენტრალური ევროპის ფართო კულინარიულ სივრცეს უკავშირდება, ხოლო უძველესი შემონახული შტრუდელის რეცეპტები ვენაში დაცულ ხელნაწერ კულინარიულ წიგნებს უკავშირდება და XVII საუკუნის ბოლოს თარიღდება.
ამიტომ, როდესაც კლასიკური ცომის მოზელასა და ხელით გაწელვისთვის დრო არ გაქვთ, შესაძლებელია უფრო მარტივი გზის გამოყენება — თხელი ლავაში. ამ შემთხვევაში მომზადების პროცესი მნიშვნელოვნად მარტივდება, თუმცა ვაშლის, ქიშმიშისა და დარიჩინის კომბინაცია დესერტის ძირითად ხასიათს ინარჩუნებს.
ვაშლის სხვა დესერტების მოყვარულებისთვის საინტერესო იქნება ასევე შარლოტის რეცეპტი ვაშლით, მოცვითა და ქიშმიშით, ხოლო ვაშლისა და დარიჩინის სხვა კომბინაციებისთვის შეგიძლიათ ნახოთ ვაშლის დესერტების რამდენიმე განსხვავებული ვარიანტი.
ლავაშის შტრუდელი ვაშლით
ინგრედიენტები
ლავაში — 1 ცალი
ქიშმიში — 50 გრამი
დარიჩინი — 1 ჩაის კოვზი
ვაშლი — 3 ცალი
ჭვავის ქატო — 30 გრამი
იოგურტი — 60 მილილიტრი
მომზადების წესი
მოამზადეთ ქიშმიში.
ქიშმიში ჩაყარეთ თბილ წყალში და გააჩერეთ 30 წუთის განმავლობაში. შემდეგ გადაწურეთ.
მოამზადეთ ვაშლი.
ვაშლი გაფცქვენით, ამოაცალეთ გული და დაჭერით პატარა კუბიკებად.
მოამზადეთ გულსართი.
დაჭრილი ვაშლი, დარბილებული ქიშმიში, ჭვავის ქატო და დარიჩინი ერთმანეთში კარგად აურიეთ. მიღებული ნარევი თანაბრად უნდა გადანაწილდეს, რათა შტრუდელის ყველა ნაჭერში ვაშლისა და ქიშმიშის კომბინაცია მოხვდეს.
შეავსეთ ლავაში.
ლავაში გაშალეთ ბრტყელ ზედაპირზე და გადაუსვით იოგურტი. ზემოდან თანაბრად გაანაწილეთ მომზადებული ვაშლის გულსართი.
გადაახვიეთ.
ლავაში რულეტის მსგავსად გადაახვიეთ. გვერდები შიგნით შეუკეცეთ, რათა გამოცხობისას გულსართი გარეთ არ გამოვიდეს.
მოამზადეთ ზედაპირი.
გარედანაც გადაუსვით იოგურტი და ზემოდან მოაყარეთ დარჩენილი დარიჩინი.
გამოაცხვეთ.
მომზადებული რულეტი მოათავსეთ გამოსაცხობ ფორმაში და გამოაცხვეთ დაახლოებით 20 წუთის განმავლობაში, სანამ ზედაპირი ლამაზად არ შეყავისფრდება. საწყის რეცეპტში ღუმელის ტემპერატურა მითითებული არ არის, ამიტომ აქ დამატებითი ტემპერატურა არ დაგვისახელებია.
როგორ შეიძლება გულსართის შეცვლა?
ამ რეცეპტის ერთ-ერთი პრაქტიკული უპირატესობა ის არის, რომ ლავაშის თხელი ფენა სხვადასხვა გულსართს ადვილად ერგება. ვაშლის ნაცვლად ან ვაშლთან ერთად შეგიძლიათ გამოიყენოთ ალუბალი, გარგარი, ნიგოზი ან სხვა ჩირი.
ასევე შესაძლებელია განსხვავებული, მათ შორის არატკბილი გულსართის მომზადება. საწყის რეცეპტში ნახსენებია თევზიც, რაც გვიჩვენებს, რომ ამ მეთოდით მხოლოდ ტკბილი დესერტის მომზადება არ შემოიფარგლება.
მსგავსი მარტივი რეცეპტების არჩევისას საინტერესოა ხილითა და სხვა მარტივი პროდუქტებით მომზადებული დესერტების იდეებიც. ხოლო თუ გსურთ კიდევ ერთი სწრაფი ვაშლის რეცეპტი, შეგიძლიათ ნახოთ ვაშლით მომზადებული მარტივი ორცხობილა.
პრაქტიკული რჩევები
ლავაშის გამოყენებისას მნიშვნელოვანია გულსართი ზედმეტად სველი არ იყოს, რადგან ძალიან დიდი რაოდენობის სითხემ შეიძლება თხელი ფენა დაარბილოს და შტრუდელმა ფორმა დაკარგოს.
ვაშლის კუბიკები სასურველია დაახლოებით ერთნაირი ზომის იყოს, რათა გამოცხობისას თანაბრად დარბილდეს. ქიშმიშის წინასწარ თბილ წყალში ჩალბობა კი მას უფრო რბილს გახდის და გულსართში უკეთ გადანაწილდება.
კლასიკური შტრუდელისგან განსხვავებით, ამ ვარიანტში ცომის მოზელა და ხელით გაწელვა საჭირო არ არის. სწორედ ამიტომ იგი მოსახერხებელია მაშინ, როდესაც გსურთ ვაშლის შტრუდელის მსგავსი დესერტი შედარებით მოკლე მომზადების პროცესით.
შეჯამება
ლავაშის შტრუდელი ვაშლით კლასიკური ავსტრიული ნამცხვრის გამარტივებული ინტერპრეტაციაა. აქ ტრადიციული, ხელით გასაწელი ცომის ნაცვლად გამოიყენება მზა თხელი ლავაში, ხოლო გულსართი მზადდება ვაშლით, ქიშმიშით, დარიჩინითა და ჭვავის ქატოთი.
რეცეპტი განსაკუთრებით საინტერესოა მათთვის, ვისაც შტრუდელის გემო მოსწონს, მაგრამ მისი ტრადიციული ცომის მომზადებისთვის საჭირო ხანგრძლივი პროცესი არ სურს. ერთხელ მომზადების შემდეგ ეს მეთოდი შეიძლება სხვა გულსართებთანაც მარტივად მოარგოთ.
წყაროები
Pliska D. On a roll: the ever-popular strudel. National Culinary Review. 2017;July-August:47.
World Heritage. Recipe book: traditional culinary heritage. Organization of World Heritage Cities; 2019.
McGee H. On food and cooking: the science and lore of the kitchen. New York: Scribner; 2004.
Davidson A. The Oxford companion to food. 3rd ed. Oxford: Oxford University Press; 2014.
Czeike F, editor. Historisches Lexikon Wien. Vol. 5. Wien: Kremayr & Scheriau; 1997.
