არაჟნითა და კეფირით მომზადებული ღვეზელების ტრადიციული ცომი
ქართული სამზარეულოს ტრადიციაში ღვეზელი ყოველთვის განსაკუთრებულ ადგილს იკავებდა. სანამ თანამედროვე საკონდიტრო ნაწარმი და ინდუსტრიული ტკბილეული ფართოდ გავრცელდებოდა, ოჯახებში ყოველდღიურად ცხვებოდა სხვადასხვა სახის ღვეზელები მრავალფეროვანი გულსართით. სწორედ ამ ტრადიციიდან მოდის არაჟნითა და კეფირით მომზადებული ცომი, რომელიც განსაკუთრებულ სინაზესა და არომატს აძლევს ცომეულს. მსგავსი ტექნიკა აღწერილია როგორც ქართული ღვეზელების მრავალფეროვან ტრადიციებში, ასევე ცომის დამზადების კლასიკურ წესებში, რომლებიც დღემდე ინარჩუნებს ოჯახურ რეცეპტებს.
არაჟანი და კეფირი ცომს ანიჭებს ფაფუკ სტრუქტურას, მსუბუქ მჟავიანობასა და იმ ნაზ გემოს, რომელიც განსაკუთრებით კარგად ერწყმის როგორც კარტოფილის, ისე ხაჭოსა და ყველის გულსართს. მსგავსი კომბინაციები ხშირად გვხვდება სოფლის ტრადიციულ რეცეპტებში, სადაც ბუნებრივი რძემჟავა პროდუქტები ცომეულის საფუძველს წარმოადგენს.
ინგრედიენტები
ცომისთვის:
არაჟანი — 250 მილილიტრი
კეფირი — 100 მილილიტრი
კვერცხი — 1 ცალი
მზესუმზირის ზეთი — 2 სუფრის კოვზი
სოდა — 1 ჩაის კოვზი
მარილი — ნახევარი ჩაის კოვზი
შაქარი — 1 ჩაის კოვზი
ხორბლის ფქვილი — 400 გრამი
გულსართისთვის (სასურველის მიხედვით):
კარტოფილი — 300 გრამი
(შეიძლება შეიცვალოს ხაჭოთი, ყველით ან სხვა ტრადიციული შიგთავსით, როგორც ეს აღწერილია ღვეზელის გულსართების მრავალფეროვან ვარიანტებში)
მომზადების ეტაპები
დიდ ჯამში ერთმანეთში კარგად აურიეთ კეფირი, არაჟანი, მზესუმზირის ზეთი, კვერცხი, შაქარი და მარილი, რათა მიიღოთ ერთგვაროვანი ნარევი.
მიღებულ მასას დაამატეთ სოდა და თანდათანობით შეურიეთ ხორბლის ფქვილი. მოზილეთ რბილი და ელასტიკური ცომი, რომელიც არ უნდა ეკვროდეს ხელზე. ასეთი ცომის ტექნიკა ახლოს დგას ქართული ცომეულის ტრადიციულ მეთოდებთან.
ცომი დაყავით პატარა გუნდებად და თითოეული გუნდი გაათხელეთ მრგვალ ფირფიტად.
შუაში მოათავსეთ არჩეული გულსართი — იქნება ეს კარტოფილი, ხაჭო თუ ყველი — და ფრთხილად მისცით ღვეზელს სასურველი ფორმა. მსგავსი ფორმირება ტრადიციულია როგორც შემწვარი ღვეზელების რეცეპტებში, ისე ღუმელში გამომცხვარ ვერსიებში.
ტაფაში ჩაასხით საკმარისი რაოდენობის ცხიმი და გააცხელეთ საშუალო ცეცხლზე. ღვეზელები შეწვით ორივე მხრიდან, სანამ ზედაპირი ოქროსფერი და ხრაშუნა არ გახდება, ხოლო შიგთავსი სრულად არ მოიხარშება.
მზა ღვეზელები გადაიტანეთ სამზარეულოს ქაღალდის ხელსახოცზე, რათა ზედმეტი ცხიმი შეიწოვოს და ცომეული დარჩეს მსუბუქი და სასიამოვნო ტექსტურის.
ტრადიცია და პრაქტიკული რჩევები
არაჟნითა და კეფირით მოზელილი ცომი განსაკუთრებით პოპულარულია ოჯახურ სამზარეულოში, რადგან იგი ერთდროულად აერთიანებს სიმსუბუქესა და სიხარბეს. ამ ტიპის ცომი კარგად ინარჩუნებს ფორმას შეწვისას და გულსართს არ აძლევს გამოჟონვის საშუალებას. ამიტომ იგი ფართოდ გამოიყენება როგორც ყოველდღიურ, ისე სადღესასწაულო სუფრებზე, რაც კარგად ჩანს ოჯახური სამზარეულოს ტრადიციებში.
ღვეზელები შეგიძლიათ მიართვათ ცხლად ან ოდნავ გაცივებულ მდგომარეობაში. ისინი თანაბრად უხდება როგორც მსუბუქ სალათებს, ისე სხვა ტრადიციულ კერძებს, რაც ამ რეცეპტს უნივერსალურს ხდის ნებისმიერი სუფრისთვის.
შეჯამება
არაჟნითა და კეფირით მომზადებული ღვეზელების ცომი წარმოადგენს ქართულ კულინარიულ მემკვიდრეობას, სადაც უბრალო ინგრედიენტები გარდაიქმნება განსაკუთრებული არომატისა და სტრუქტურის მქონე ცომეულად. ასეთი ღვეზელები აერთიანებს ოჯახურ ტრადიციებსა და პრაქტიკულობას, რის გამოც იგი დღემდე ინარჩუნებს ადგილს ქართული სამზარეულოს ყოველდღიურ და სადღესასწაულო მენიუში.
წყაროები
Goldstein D. The Georgian Feast: The Vibrant Culture and Savory Food of the Republic of Georgia. University of California Press; 1999.
Darra Goldstein. The Georgian Feast. Ten Speed Press; 2013.
Kiple KF, Ornelas KC. The Cambridge World History of Food. Cambridge University Press; 2000.
Tannahill R. Food in History. Three Rivers Press; 1988.
