ნაბახუსევზე რა არის ყველაზე დიდი რისკი? ალკოჰოლით მოწამვლის ნიშნები, რომლებიც არ უნდა გამოგვრჩეს
ახალი წლის დღეებში სადღესასწაულო სუფრა ხშირად დაკავშირებულია უხვ საკვებსა და ალკოჰოლთან. საქართველოში ერთ-ერთი საახალწლო პერიოდის მონაცემებით, 41 საკვებით მოწამვლის შემთხვევა და 231 ალკოჰოლით ინტოქსიკაციის ფაქტი დაფიქსირდა. ალკოჰოლით ინტოქსიკაციის შემთხვევებიდან 97 თბილისში, ხოლო 134 საქართველოს რეგიონებში აღირიცხა. საავადმყოფოში გადაყვანა 60 ადამიანს დასჭირდა — 20-ს თბილისში და 40-ს რეგიონებში. აღნიშნული სტატისტიკა 2022 წლის საახალწლო დღეებს ეხება და მიმდინარე წლის მონაცემად არ უნდა განვიხილოთ.[1]
სადღესასწაულო სუფრასთან დაკავშირებულ თემებზე დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ მასალას საახალწლო სუფრის ტრადიციებისა და იდეების შესახებ, ხოლო სასმელების შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის — ალკოჰოლური სასმელების შესახებ მომზადებულ მასალას.
ნაბახუსევი და ალკოჰოლით მოწამვლა ერთი და იგივე არ არის
მეორე დღეს თავის ტკივილი, სისუსტე, წყურვილი, გულისრევა და ზოგადი დისკომფორტი ხშირად ნაბახუსევს უკავშირდება. თუმცა განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით ან სწრაფად მიღებული ალკოჰოლის შემთხვევაში მდგომარეობა შეიძლება უბრალო ნაბახუსევზე გაცილებით მძიმე იყოს.
ალკოჰოლით მოწამვლის დროს სისხლში ალკოჰოლის მაღალი შემცველობა გავლენას ახდენს თავის ტვინის იმ უბნებზე, რომლებიც სუნთქვას, გულისცემასა და სხეულის ტემპერატურის რეგულირებას აკონტროლებს. ამიტომ მძიმე ინტოქსიკაცია შეიძლება სიცოცხლისთვის საშიში გახდეს.[2]
სწორედ ამიტომ, ნაბახუსევის დროს ყველაზე დიდი რისკი ის არის, რომ მძიმე ალკოჰოლური ინტოქსიკაცია ჩვეულებრივ ნაბახუსევად ჩაითვალოს და ადამიანს სათანადო დახმარება დაგვიანებით გაეწიოს.
რა სიმპტომები ახასიათებს ალკოჰოლით მოწამვლას?
ალკოჰოლით მძიმე მოწამვლისას შეიძლება გამოვლინდეს:
ღებინება;
ძლიერი დაბნეულობა ან ცნობიერების მკვეთრი დაქვეითება;
გაღვიძების გაძნელება ან საერთოდ ვერ გაღვიძება;
კრუნჩხვები;
შენელებული სუნთქვა;
არარეგულარული სუნთქვა, მათ შორის ხანგრძლივი პაუზები;
კანის ფერმკრთალი ან მოლურჯო შეფერილობა;
სხეულის ტემპერატურის მკვეთრი დაქვეითება;
გულისცემის შენელება;
დამცავი რეფლექსების დაქვეითება.[2,3]
მძიმე შემთხვევებში ალკოჰოლით მოწამვლამ შეიძლება გამოიწვიოს გონების დაკარგვა, კომა, ტვინის დაზიანება და სიკვდილი.[2,3]
განსაკუთრებით საყურადღებოა ადამიანი, რომელსაც ბევრი ალკოჰოლის მიღების შემდეგ ჩაეძინა და მისი გაღვიძება რთულია. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ ადამიანს სძინავს, არ ნიშნავს, რომ მდგომარეობა უსაფრთხოა.
რატომ არის ღებინება განსაკუთრებით საშიში?
ალკოჰოლის დიდი რაოდენობით მიღებისას შეიძლება დაქვეითდეს ღებინებისგან დამცავი რეფლექსი. თუ ადამიანი უგონოდ არის და აღებინა, არსებობს საშიშროება, რომ პირნაღები მასა სასუნთქ გზებში მოხვდეს და დახრჩობა გამოიწვიოს.[2]
ამიტომ უგონო მდგომარეობაში მყოფი ადამიანის მარტო დატოვება არ შეიძლება. თუ ადამიანი სუნთქავს, მაგრამ გონზე არ არის, საჭიროა მისი უსაფრთხო პოზიციაში მოთავსება და სუნთქვის მუდმივი კონტროლი. მოწამვლისას ღებინების ხელოვნურად გამოწვევა არ არის რეკომენდებული.[3,4]
რა უნდა გავაკეთოთ მძიმე ინტოქსიკაციის ეჭვის დროს?
თუ ადამიანს უჭირს გაღვიძება, აქვს კრუნჩხვები, სუნთქავს ძალიან ნელა ან არარეგულარულად, კარგავს გონებას ან კანი მოლურჯო და უჩვეულოდ ფერმკრთალია, ეს გადაუდებელი მდგომარეობის ნიშნებია და საჭიროა დაუყოვნებლივი სამედიცინო დახმარება.[2,3]
სანამ სამედიცინო დახმარება მოვა:
ადამიანი მარტო არ დატოვოთ;
თუ გონზე არ არის, მაგრამ სუნთქავს, უსაფრთხო გვერდით პოზიციაში მოათავსეთ;
აკონტროლეთ სუნთქვა;
თუ შეუძლია ყლაპვა და გონზეა, მცირე რაოდენობით წყლის დალევა შეიძლება, თუმცა მძიმე ინტოქსიკაციის დროს სასმელის ან საკვების იძულებით მიცემა არ შეიძლება;
არ მისცეთ დამატებითი ალკოჰოლი;
არ ეცადოთ ღებინების გამოწვევას;
არ გამოიყენოთ ცივი შხაპი ან აბაზანა მდგომარეობის „გამოსაფხიზლებლად“.[4]
ალკოჰოლის მიღების შემდეგ წყლისა და სითხის საკითხზე დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ წყლის მიღების შესახებ ჩვენს მასალას. სადღესასწაულო სასმელების თემასთან დაკავშირებით ასევე შეგიძლიათ იხილოთ შამპანურის შესახებ მომზადებული სტატია.
როდის აღარ უნდა დაველოდოთ დილამდე?
თუ ადამიანს უბრალოდ მსუბუქი ნაბახუსევი აქვს და გონზეა, ჩვეულებრივ შესაძლებელია დასვენება, სითხის მიღება და მდგომარეობის დაკვირვება. მაგრამ თუ არსებობს ცნობიერების დაკარგვა, გაღვიძების შეუძლებლობა, კრუნჩხვა, სუნთქვის შენელება ან დარღვევა, მოლურჯო კანი ან სხვა მძიმე სიმპტომი, ლოდინი სახიფათოა.
ალკოჰოლით მოწამვლისას ყველა სიმპტომის ერთდროულად გამოვლენას არ უნდა დაველოდოთ — მძიმე ინტოქსიკაციის ერთი მნიშვნელოვანი ნიშანიც კი საკმარისი მიზეზია გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების მოსაძიებლად.[3]
თუ სადღესასწაულო სუფრის დაგეგმვა გაინტერესებთ, შეგიძლიათ ასევე გაეცნოთ საახალწლო ტკბილეულის იდეებს.
შეჯამება
ნაბახუსევი ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ ადამიანი უბრალოდ მეორე დღის უსიამოვნო სიმპტომებს განიცდის. განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით ალკოჰოლის მიღების შემდეგ მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან განვასხვაოთ ჩვეულებრივი ნაბახუსევი და ალკოჰოლით მძიმე მოწამვლა.
ყველაზე საშიში ნიშნებია ცნობიერების დაკარგვა ან გაღვიძების შეუძლებლობა, კრუნჩხვები, შენელებული ან არარეგულარული სუნთქვა და მოლურჯო ან მკვეთრად ფერმკრთალი კანი. ასეთ დროს ადამიანის „დაძინება და გამოფხიზლების დალოდება“ უსაფრთხო მიდგომა არ არის — საჭიროა დაუყოვნებლივი სამედიცინო დახმარება.[2,3]
წყაროები
საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო. ახალი წლის დღეებში საკვებითა და ალკოჰოლით ინტოქსიკაციის შემთხვევები საქართველოში. თბილისი: საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; 2022.[1]
National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Understanding the dangers of alcohol overdose. Bethesda: National Institutes of Health; 2026.[2]
National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Harmful and underage college drinking. Bethesda: National Institutes of Health; 2020.[3]
National Health Service. Alcohol poisoning. London: NHS; 2026.[4]
